Vào một buổi sáng thứ Bảy cuối tuần, như thường lệ, niềm vui của tôi là dọn dẹp nhà cửa, gấp quần áo và lau chùi bàn ghế, giá sách. Nhìn thấy quyển “Tâm lý học về tiền” trên giá, tôi lại nhớ đến căn nhà mà hiện tại mình đang ở.
Tôi mua quyển sách này với giá chưa đến hai trăm nghìn đồng, nhưng nó đã mang đến cho vợ chồng tôi một quyết định lớn lao ngay khi tôi gấp những trang cuối cùng lại. Đó chính là quyết định mua nhà. Với giá chưa đến hai trăm nghìn đồng, cuốn sách đã giúp vợ chồng tôi tiết kiệm được chín trăm triệu đồng. Bởi nếu không đọc quyển này, chúng tôi vẫn còn trì hoãn việc mua nhà để dồn tiền đầu tư vào những thứ khác. Và nếu vẫn dồn hết tiền đầu tư từ ngày đó, thì đến bây giờ, khi giá chung cư tăng cao, bất động sản vỡ bong bóng và chứng khoán liên tục nằm sàn, chắc tôi chỉ biết khóc và sống trong lo sợ.
Vì sao tôi đọc cuốn sách này
Trên hành trình phát triển bản thân để đồng hành cùng con, không thể thiếu kiến thức và tư duy về tài chính cá nhân. Tôi biết đây là điểm yếu của mình, nên tôi nỗ lực tìm hiểu kiến thức thông qua việc đọc sách để thay đổi tư duy. Tôi hiểu rằng nếu bản thân không thay đổi thái độ và tư duy đối với đồng tiền, thì bằng cách nào đó, tôi sẽ lại truyền sang con tư duy nghèo khó và thái độ không đúng đắn về tiền bạc.
Có rất nhiều cuốn sách dạy về tư duy làm giàu, dạy về cách để tự do tài chính. Nhưng đây là lần đầu tiên tôi gặp một cuốn sách dạy về cách để bình an với tiền.
“Tâm lý học về tiền” của tác giả Morgan Housel – một cây viết nổi tiếng về tài chính cá nhân, từng là nhà báo chuyên mục cho Wall Street Journal và Motley Fool, người hai lần đạt giải thưởng Kinh doanh Xuất sắc nhất của Hiệp hội Nhà văn và Biên tập viên Kinh doanh Hoa Kỳ, đồng thời là người chiến thắng giải New York Times Sidney Award – đã giải mã tâm lý của con người đối với đồng tiền.
Cuốn sách giải thích vì sao có những người đã đứng trên đỉnh cao thành công nhưng không bao giờ thỏa mãn, để rồi lại đánh mất tất cả sự nghiệp và lựa chọn kết thúc cuộc đời. Tất cả đều nằm ở tâm lý của con người.
Những bài học tôi rút ra
Thứ nhất, mỗi người có cách nhìn khác nhau về tiền. Chúng ta có những quan điểm và thái độ khác nhau đối với tiền bạc là bởi vì chúng ta xuất phát từ những nền tảng và trải nghiệm rất khác nhau. Những điều đã trải qua trong quá khứ đóng góp một phần rất lớn vào quyết định đầu tư của mỗi người. Vì vậy, tốt nhất chúng ta không nên phán xét cách người khác sử dụng đồng tiền của họ.
Thứ hai, may mắn và rủi ro là hai anh em ruột thịt. Mọi kết quả trong cuộc sống đều được dẫn dắt bởi thứ gì đó ngoài nỗ lực cá nhân. Thế giới quá phức tạp để cho phép một trăm phần trăm hành động của bạn điều khiển một trăm phần trăm kết quả bạn nhận được. Nhưng may mắn và rủi ro lại rất khó đong đếm và khó chấp nhận khi nói về thành công. Khi đánh giá người khác, nếu quy thành công của họ cho may mắn, chúng ta dễ trở nên ghen tỵ và xấu tính.
Thứ ba, tôi học được chữ “Đủ”. Đủ không có nghĩa là bảo thủ, không cần phát triển. Đủ có nghĩa là không bất chấp làm những điều vượt quá giới hạn, đến mức phải đánh đổi những thứ quan trọng với bản thân như gia đình, sự nghiệp, con cái, các mối quan hệ, sự tự do và niềm hạnh phúc.
Thứ tư, kiếm tiền và giữ tiền là hai kỹ năng hoàn toàn khác nhau. Kiếm tiền đòi hỏi phải chấp nhận rủi ro, lạc quan và lao mình ra thị trường. Nhưng giữ tiền thì yêu cầu điều ngược lại – sự khiêm nhường và nỗi sợ rằng những gì mình kiếm được có thể bị tước đi trong chớp mắt.
Thứ năm, sức mạnh của lãi suất kép chính là thời gian. Trong quá trình làm giàu, chúng ta thường coi nhẹ sự tích lũy nhỏ mỗi ngày, chỉ muốn làm điều thật to, kiếm tiền thật nhanh trong thời gian thật ngắn. Có hơn hai nghìn cuốn sách viết về cách Warren Buffett xây dựng gia tài, nhưng rất ít cuốn chú ý đến một sự thật đơn giản: gia tài của ông có được không chỉ nhờ tài đầu tư, mà còn nhờ việc ông bắt đầu đầu tư từ khi còn là một đứa trẻ. Kỹ năng của ông là đầu tư, nhưng bí mật của ông là thời gian.
Điều sâu sắc nhất tôi học được chính là giá trị thực sự của tiền. Giá trị nội tại cao nhất mà tiền mang lại chính là khả năng kiểm soát thời gian. Dạng thức cao nhất của sự giàu có là khả năng thức dậy mỗi sáng và nói: “Hôm nay tôi có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn.” Hơn cả mức lương cao, hơn cả kích thước ngôi nhà, hơn cả vị thế công việc – kiểm soát được việc mình muốn làm, khi mình muốn, với người mình yêu mến, chính là biến số rộng lớn nhất khiến con người hạnh phúc, và đó cũng là giá trị cao nhất của tiền.
Lời kết
Tôi đã trăn trở rất lâu để viết ra những cảm nhận và bài học này, nhưng dù có cố gắng thế nào, tôi vẫn thấy chưa thể lột tả hết cái hay và sự sâu sắc của cuốn sách. Tôi thật lòng khuyên các bạn nên đọc quyển này, để có thể sống bình an với tiền, dù chúng ta đang ở bất kỳ quãng nào trên hành trình tài chính của chính mình.
